و موضوعی از داده‌‌ها و نه با مفاهیم از پیش موجود (حساسیت نظری)
– کشف فرآیندهای اساسی اجتماعی در داده‌‌ها
– ساخت و ساز قیاسی از مقولات انتزاعی
– نمونه‌گیری نظری برای اصلاح مجموعه‌‌ها
– نوشتن یادداشت تحلیلی به عنوان مرحله‌ای بین برنامه نویسی و نوشتن
– ادغام گروه‌ها به یک چارچوب نظری است.
ایمان و محمدیان( 1387) کاربردهای متعددی را برای نظریه زمینه‌‌‌ای در نظر می‌گیرد که در زیر به آن‌ها اشاره می‌کنیم:
– اگر هدف، درک محیطی باشد که شناخت کمتری از آن وجود دارد یا درگذشته، چندان به وضوح بررسی نشده است، فرد علاقه‌مند به تحقیق در این زمینه، به شیوه‌‌های خاص تحقیقی برای مطالعه آن موضوع نیاز دارد و استفاده از روش نظریه بنیادی در این زمینه سودمند است.
– زمانی که محقق نمی‌داند دقیقاً، چه چیزی می‌خواهد یا در پی چیست، با استفاده از این روش می‌تواند به مسئله موجود در آن زمینه پی ببرد.
– اگر هدف از بررسی دست‌یابی به پیچیدگی‌‌های یک پدیده و درک آن، در زمینه‌‌های متعدد باشد، محقق به روشی از ساده کردن و مدیریت داده نیاز دارد، بدون آن که این پیچیدگی و زمینه دستکاری شود. استفاده از این روش در چنین مواردی مفید است.
– اگر هدف، در ک فرایند و شیوه تجربه افراد باشد و این که این افراد چگونه تجربه‌شان را تفسیر می کنند، محقق نیاز به شیوه‌‌هایی برای کشف و درک پیچیدگی آن‌ها دارد. روش‌‌های کیفی، به خصوص نظریه بنیادی در پی کشف این پیچیدگی‌‌ها هستند(36-37).
کراسول (1998) پیشنهاد کرد که فرضیات زیر را باید در مورد پژوهش تئوری زمینه‌‌‌ای به اشتراک گذاشت:
هدف از انجام تحقیق تئوری زمینه‌‌‌ای تولید و یا کشف یک نظریه است؛ اگر پژوهشگر ‌‌‌ایده‌‌های نظری را کنار بگذارد می‌تواند یک نظریه “اساسی” را به ظهور برساند؛ ‌‌‌این نظریه بر چگونگی رابطه افراد با پدیده مورد مطالعه تمرکز دارد؛ تئوری رابطه محتمل بین مفاهیم و مجموعه‌‌‌ای از مقوله‌‌ها را تأیید می‌کند؛‌‌‌ این نظریه از طریق کار میدانی، مصاحبه، مشاهده، و اسناد به دست می‌آید؛ تجزیه و تحلیل داده‌‌های در آن سیستماتیک است و به زودی به عنوان داده‌‌های موجود تحلیل می‌شوند؛ تجزیه و تحلیل داده‌‌های حاصله با شناسایی مقوله‌‌ها و ارتباط آن‌ها شروع می‌شود؛ جمع آوری اطلاعات بیشتر (و یا نمونه برداری) بر مبنای مفاهیم درحال ظهور است؛‌‌‌ این مفاهیم از طریق مقایسه مداوم با داده‌‌های اضافی توسعه می‌یابند؛ جمع آوری داده‌‌ها را هنگامی‌که مفهوم جدید پدیدار شود می‌توان متوقف کرد؛ تجزیه و تحلیل داده‌‌ها را از طریق “کدگذاری باز” (شناسایی دسته‌‌ها، خواص، و ابعاد) به کدگذاری “محوری” (بررسی شرایط، استراتژی، و عواقب) سپس به کدگذاری انتخابی اطراف یک خط داستان در حال ظهور حرکت می‌دهیم؛ و تئوری نهایی را می‌توان در یک چارچوب روایت و یا به عنوان مجموعه‌‌‌ای از گزاره‌‌ها گزارش داد(Egan, 2002,279).

3-2 جامعۀ آماری
جامعه به مجموعه‌‌‌ای از افراد یا واحدهایی که دارای حداقل یک ویژگی مشترک باشندگفته می‌شود. معمولاً در هر تحقیق، جامعه کلیه افراد یا مواردی را شامل می‌شود که پژوهشگر علاقه‌مند است و می‌خواهد نتایج تحقیق خود را به آن‌ها تعمیم دهد. در این تحقیق، جامعه آماری شامل تمام اعضای هیأت علمی‌گروه‌‌های علوم اجتماعی که در دانشگاهای دولتی استان تهران مشغول به کار هستند، می‌باشد که با استفاده از روش گلوله برفی از تعدادی از آن‌ها مصاحبه به عمل آمد. در زیرگروه‌های علوم اجتماعی دانشگاه‌های دولتی استان تهران آورده شده است. اعضای هیأت علمی‌ دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برابر با 53 نفر، اعضای هیأت علمی‌ دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی برابر با 43 نفر، اعضای هیأت علمی‌گروه علوم اجتماعی دانشگاه الزهرا برابربا 13 نفر، اعضای هیأت علمی‌گروه علوم اجتماعی دانشگاه خوارزمی ‌برابر با 13 نفر، اعضای هیأت علمی‌گروه علوم اجتماعی دانشگاه بهشتی برابر با 8 نفر، اعضای هیأت علمی‌گروه علوم‌اجتماعی دانشگاه امام حسین(ع) برابر با 8 نفر ، اعضای هیأت علمی‌گروه علوم اجتماعی دانشگاه شاهد برابر با 4 نفر، اعضای هیأت علمی‌گروه علوم اجتماعی دانشگاه تربیت مدرس برابر با 4 نفر. ازکل 146 نفر عضو هیأت علمی‌34 نفر از آن‌ها زن و 112 نفر مرد می‌باشد.
3-3 نمونه تحقیق
تعداد افرادی مشخص که با استفاده از روش‌های نمونه‌گیری از جامعه آماری انتخاب می‌شوند تا در مورد موضوع مورد بررسی از آن‌ها تحقیق و ارزیابی به عمل بیاید. در تحقیقاتی که دارای نمونه تحقیق هستند هدف پژوهشگر از بررسی نمونه تعیمیم نتایج به دست‌آمده به جامعه آماری تحقیق است. در این تحقیق نمونه آن تعدادی از اعضای هیأت علمی‌گروه‌‌های علوم اجتماعی دانشگاه‌‌های دولتی استان تهران است که به طور تصادفی جهت مصاحبه انتخاب می‌شوند.
3-3-1 شیوه نمونه‌گیری در روش گراندد تئوری
در این تحقیق شیوه نمونه‌گیری بر اساس روش نمونه‌گیری نظری یا « اشباع نظری» است. در این روش برخلاف دیگر روش‌های نمونه‌گیری از جمله روش نمونه‌گیری طبقه‌ای، خوشه‌ای، تصادفی. . . که داده از قبل گردآوری می‌شوند، گردآوری داده‌ها طی فرایند تحقیق انجام می‌گیرد. بلیکی معتقد است در این روش« موارد تا جایی افزوده می‌شوند که دیگر بینش و بصیرتی افزوده نگردد؛ تا وقتی که پژوهشگر متوجه شود که دیگر چیز تازه‌ای کشف نمی‌شود»(بلیکی،1384: 268). نمونه‌گیری نظری یا اشباع بیشتر در پژوهش‌‌های داده‌نگر انجام می‌گیرد. استراوس و گلیزر نمونه‌گیری نظری را ‌‌‌این گونه تعریف کرده‌اند:
نمونه‌گیری نظری عبارت است از فرایند گردآوری داده‌‌ها برای نظریه‌پردازی که از ‌‌‌این طریق تحلیل‌گر به طور همزمان داده‌‌هایش را گردآوری، کدگذاری و تحلیل می‌کند و تصمیم می‌گیرد که چه داده‌‌هایی را در مرحله بعد گردآوری و آن‌ها را کجا پیدا کند، تا بدین وسیله نظریه اش را در حین شکل‌گیری تدوین کند. نظریه درحال تدوین فرایند گردآوری داده‌‌ها را کنترل می‌کند( استراوس و گلیزر، 1967، به نقل از فلیک،1387: 138).
استراوس و کربین نمونه‌گیری نظری را نوعی از شیوه‌‌های گردآوری داده‌‌ها می‌دانند که پژوهش‌گر آن را بر اساس « مفاهیم درحال تکوین» انجام می‌دهد. آن‌ها معتقدند در این نوع نمونه‌گیری که به روش انباشتی انجام می‌گیرد، پژوهشگر شیوه نمونه‌گیری خود را پیش از پژوهش مشخص نمی‌کند بلکه در فرایند پژوهش به آن شکل می‌دهد. به اعتقاد آن‌ها « هدف از نمونه‌گیری نظری به حد اکثر رساندن امکان مقایسه رویدادها و مورد‌‌هاست تا تعیین کنیم چگونه یک مقوله از لحاظ ویژگی‌‌ها و ابعادش تغییر می‌کند»)1391: 219-221).
در این نظریه نمونه‌‌ها (افراد، گروه‌‌ها، سازمآن‌ها،… ) گام‌به‌گام براساس میزان نیاز برای نظریه درحال شکل گیری جمع آوری می‌شوند. یعنی اطلاعاتی مورد قبول واقع می‌شوند که محقق تشخیص دهد در فرایند پژوهش به او کمک می‌کنند. در اینجا نمونه‌گیری زمانی به پایان می‌رسد که پژوهش‌گر به این نتیجه برسد که با گردآوری اطلاعات تازه چیز جدیدی به دست نمی‌آورد. استراوس و کربین معتقدند فرایند گردآوری داده‌‌ها تا زمانی ادامه پیدا می‌کنند که « الف: هیچ داده جدید یا مرتبط به یک مقوله به دست نیاید؛ ب) مقوله از لحاظ ویژگی‌‌ها و ابعاد به خوبی پرورش یافته باشد و گوناگونی‌‌های آن را به نمایش بگذارد؛ و ج) مناسبات میان مقوله‌‌ها به خوبی مشخص و اعتبارشان ثابت شده باشد»(همان،230). روش نمونه‌گیری نظری بیشتر در تحقیقاتی که به روش گردد تئوری انجام می‌شوند به کار برده می‌شود. در نتیجه در این تحقیق که به روش گرندد تئوری انجام گرفت از روش نمونه‌گیری نظری برای جمع آوری داده‌‌ها استفاده شده است.

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

3-3-2 نمونه‌گیری : شیوه انتخاب اطاع رسانه‌‌ها (‌‌‌مصاحبه‌شوندگان) در این پژوهش
در این تحقیق از دو نوع روش نمونه‌گیری استفاده کردیم یک شیوه نمونه‌گیری اشباع نظری و دیگری روش گلوله برفی است. روش نمونه‌گیری گلوله برفی جهت انتخاب ‌‌‌مصاحبه‌شوندگان به کارگرفته شد و روش اشباع نظری برای تعیین حجم، کمیت و کیفیت داده‌های پژوهش به کار رفت. در زمینه استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی که یکی دیگر از روش‌‌های تحقیق‌‌های کیفی است باید اشاره کنیم که با هرکدام از اساتید که مصاحبه می‌کردیم از آن‌ها سؤال می‌پرسیدیم که از نظرشان چه کسانی در زمینه توسعۀ اجتماعی می‌توانند به ما کمک کنند. در نتیجه از‌‌‌ این طریق ما توانستیم برای افزودن بر غنا و اعتبار داده‌‌های تحقیق، از آن افرادی که از نظر ‌‌‌مصاحبه‌شونده‌ها دارای تخصص و توانایی علمی‌هستند، مصاحبه به عمل بیاوریم. در روش اشباع نظری طی فرایند تحلیل داده‌ها وقتی اطلاعات به حد کافی رسیده‌اند و به این نتیجه می‌رسیدیم که دیگر چیز مفیدی به داده‌‌ها اضاف نمی‌شود از پرسیدن بعضی سؤال‌ها در مصاحبه‌های بعدی خودداری کردیم.
در هر روش تحقیقی که با مصاحبه و پرسشنامه سر وکار دارد جهت گردآوری داده‌‌ها اولین کار انتخاب کسانی که می‌خواهد با آن‌ها مصاحبه کند یا پرسش‌نامه به دست آن‌ها برساند. در اینجا اعضای هیأت علمی‌ گروه‌‌های علوم اجتماعی دانشگاه‌های دولتی استان تهران اطلاع‌رسان‌ها یا مشارکت‌کنندگان بودند. لازم به ذکر است که در تئوری زمینه‌ای به‌ کسانی ‌که قرار است از آن‌ها اطلاعات‌ به دست آورده شود «اطلاع‌رسان» یا «مشارکت ‌کنندۀ» می‌گویند(شهبازی: 1388: 17). در ابتدا بعد ازتوضیح اجمالی دربارۀ موضوع و هدف تحقیق برای اطلاع رسان‌ها برای شروع مصاحبه از یک سؤال نسبتاَ باز آغازکردیم و در ادامه کم کم به سؤال‌های خرد رفتیم. در ابتدا چک لیست سؤال‌ها را آماده کردیم و بعد از پرسیدن پرسش از اطلاع رسان‌‌ها تلاش می‌کردیم که اگر توضیحات آن‌ها کافی نمی‌بود و اطلاعات لازم را دست نمی‌رسید به شیوه دیگر سؤال را مطرح می‌کردیم. در بعضی مواقع توضیحات اطلاع‌رسان‌ها زمینه را برای سؤال‌کردن از صحبت‌های آن‌ها مهیا کرد.
گام بعدی ‌‌‌این است که در نظر بگیریم از چه تکنینک‌هایی استفاده بکنیم. تکنیک مورد استفاده در اینجا مصاحبه است. در روش گراندد تئوری برای انتخاب اطلاع‌رسان‌‌ها می‌توان از روش نمونه‌گیری عمدی و انتخابی استفاده کرد. یعنی مصاحبه کنندۀ می‌تواند به دلخواه خود از بین جامعه آماری گزینه‌‌های مورد نظرش را که احساس می‌کند در جمع آوری اطلاعات به او کمک می‌کنند، را انتخاب کند. بر همین اساس در ابتدا اسامی‌ تمام اطلاع‌رسان‌ها را بیرون کشیدیم سپس از بین آن‌ها کسانی را که در زمینه توسعه تخصص داشته‌اند و یا در دانشگاه به تدریس در رشته‌های تخصصی توسعه مشغول بوده‌اند، انتخاب کردیم. یعنی در ابتدا اسامی‌تمام اعضای هیأت علمی‌گروه‌‌های علوم اجتماعی را لیست کردیم سپس با توجه به رشته‌‌های تدریس آن‌ها و یا تخصصی که دارند از بین آن‌ها گزینش کردیم. در بعضی دانشگاه‌‌ها هم که رشته و گرایش توسعه را نداشته‌اند ولی درس توسعه در آنجا تدریس می‌شد سعی کردیم با استاد مربوطه مصاحبه ترتیب دهیم. به طورکلی فرایند انجام کار از شروع تا پایان به صورت نمودار زیر انجام داده شد:
نظریه
کدگذاری باز
کدگذاری‌محوری
کدگذاری‌گزینشی
نظریه
کدگذاری باز
کدگذاری‌محوری
کدگذاری‌گزینشی
نمودار شماره 3-1 فرایند تدوین نظریه
مصاحبه‌ داده‌های خام کدگذاری مفاهیم مقوله‌ها اشباع داده‌ها مقوله‌هسته‌ای
پرسش- مقایسه/ پرسش- مقایسه/ پرسش- مقایسه/ پرسش- مقایسه/ پرسش- مقایسه/ پرسش- مقایسه
3-4 تکنیک جمعآوری داده‌‌ها
در روش نظریه بنیادی منابع جمع‌آوری اطلاعات را می‌توان در دو دسته طبقه‌بندی کرد؛ منابع اولیه و منابع ثانویه. منابع اولیه شامل مصاحبه، مشاهده مشارکتی و غیر مشارکتی، ثبت مصاحبه‌‌ها از زمینه مورد مطالعه و دفترچه خاطرات است، منابع ثانویه تجارب شخصی، ادبیات موجود و مقایسه آن‌ها را در بر می گیرد (استراوس و کربین ،1990، به نقل از ‌‌‌ایمان و محمدیان). برای ‌‌‌این که گردآوری داده‌ها را در روش اشباع نظری هدایت و هدفمند کنیم نیازمند پرسش‌های تحلیلی و انجام مقایسه هستیم(استراوس وکربین، 1390: 221). در بحث گردآوری داده‌‌ها باید به چهار ملاک توجه داشت: الف) انتخاب مکان یا گروه مورد مطالعه. ب) باید تعیین کنیم از چه نوع داده‌های می‌خواهیم استفاده بکنیم(مصاحبه، مشاهده، سرگذشت‌ها،… ). ج) یک عرصه برای چه مدت باید تحت مطالعه باشد. د)‌‌‌ اینکه چه تعداد مصاحبه یا مشاهده داشته باشیم یا چند مکان را مورد بررسی قرار دهیم بستگی به وجود امکانات، دسترشی به مشارکت کنندگان، اهداف پژوهش، زمان‌بندی و انرژی پژوهشگر دارد(همان: 223).
3-4-1 تکنیک گردآوری داده‌‌ها در این پژوهش
در این پژوهش از تکنیک مصاحبه برای گردآوری داده‌ها استفاده شده است. دلیل انتخاب ‌‌‌این تکنیک ‌‌‌این است که در تحقیقاتی‌که به روش‌کیفی انجام می‌شوند تکنیک مصاحبه ژرف می‌تواند اطلاعات بیشتر، بهتر و مناست‌تری به دست دهد. امروزه عده‌ای از پژوهشگران مصاحبه را به عنوان روش اصلی گردآوری اطلاعات می‌دانند زیرا تنها با مصاحبه می‌توان به لایه‌‌های درونی یک پدیده اجتماعی دست یافت(شهبازی: 1388: 124). روش جمع آوری داده‌‌ها از طریق مصاحبه پیچید‌گی‌های خاص خود را دارد. علاوه بر این اگر کسانی که قرار است به آن‌ها مصاحبه بکنیم متخصصان باشند پیچیدگی و سنگینی کار دوچندان افزایش می‌یابد. فلیک بر این باور است که در آن دسته از مصاحبه‌هایی که با متخصصان ارائه داده می‌شود ‌‌‌مصاحبه‌شونده‌ها نه به عنوان یک شخص بلکه به عنوان صاحب تخصص و نماینده یک گروه در یک حوزه خاص به حساب می‌آیند. او همچنین دربارۀ دامنه اطلاعات به دست آمده در مصاحبه با متخصصان معتقد است که دامنه اطلاعاتی آن‌ها محدودتر است(1390: 183) زیرا ‌‌‌این اطلاعات پراکنده نیستند و متخصص در حوزه تخصص خود به ارائه اطلاعات می‌پردازد. فلیک به سه نکته دربارۀ مصاحبه با متخصصان اشاره دارد: مورد اول، مشکل هدایت کردن مصاحبه توسط مصاحبه‌گر است زیرا فرد ‌‌‌مصاحبه‌شونده صاحب تخصص هست. دوم، مصاحبه‌گر باید نشان دهد که به موضوع مصاحبه آشنایی نسبی دارد. سوم، هدف ‌‌‌این نوع مصاحبه مقایسه دانش متخصصان و تحلیل محتوای است(همان: 184). ازآن جایی‌که‌گفتیم اساتید اطلاع رسان‌های ما بودند هماهنگ کردن مصاحبه‌‌ها، زمان انجام مصاحبه وگرفتن توافق جهت مصاحبه کاری بسیار سخت بود. زمان و رضایت انجام مصاحبه‌های ‌‌‌این پروژه یا از طریق ‌‌‌ایمیل(یک مورد)، یا تلفن (دو مورد) یا هم از طریق حضور در دفتر اساتید(17 مورد) صورت گرفت. زمان مصاحبه از 24 دقیقه تا1:30دقیقه به طول انجامید. در اینجا لازم است


دیدگاهتان را بنویسید