سطوح تعارض

هنگامی که نوبت به برخورد شخص با تعارضهای موجود در محیط کار می رسد این پرسش مطرح می شود که ((آیا برای رویارویی با تعارض آمادگی خوبی دارید؟ تجربیات موفق شما در برخورد با انواع گوناگون تعارض به چه میزان است؟)) افراد در محیط کار ممکن است با تعارضهایی در پنج سطح درون فردی، میان فردی، درون گروهی و میان سازمانی روبرو شوند(رضائیان، ص 73 ).

 

تعارض را می توان از دیدگاه های مختلفی بررسی کرد. مهم ترین دسته بندی، بررسی تعارض بنا به ماهیت آن(مخرب یا سازنده)و گروه های درگیر با آن است.

  • تعارض بر حسب طرف های تعارض

یک نوع دسته بندی تعارض، دسته بندی بر اساس طرف های تعارض در سازمان است. بر این اساس، شش نوع تعارض در سازمان ها مشاهده می شود: تعارض درون فردی[1]– تعارض میان افراد[2]– تعارض درون گروهی[3]– تعارض میان سازمان ها- تعارض میان اشخاص و گروه ها(کاتاجار[4]، 2010).

  • تعارض سازنده در برابر تعارض مخرب

شکل دیگری از تعارض که در میان شکل های مختلف تعارض از عمومیت بیشتری برخوردار است خود به دو دسته تقسیم می شوند: تعارض سازنده در برابر تعارض مخرب. نظریه تعاملی یر این فرض استوار است که آن دسته از تعارض ها که هدف های سازمان را پشتیبانی می کنند، سازنده هستند و برخی دیگر که مانع تحقق هدف های سازمانی شده و انسجام گروه کاری را به خطر می اندازند، و به نوعی در انجام کارها اخلال ایجاد کرده و حالت غیر سازنده ای دارند، مخرب هستند.

مطلب مرتبط :   امروز چندمه ؟

      حد و مرز میان تعارض سازنده و مخرب به طور روشن مشخص نیست. هیچ سطحی از تعارض نمی تواند در همۀ شرایط قابل پذیرش یا رد باشد. امکان دارد یک نوع یا یک مقدار تعارض در شرایطی موجب افزایش سلامتی و تحقق هدف های سازمانی شود که در این حالت تعارضِ سازنده است. ولی ممکن است همین مقدار تعارض در سازمان دیگری یا در همین سازمان و در زمان دیگری بسیار مخرب باشد. ملاک تشخیص تعارضِ سازنده یا مخرب، عملکرد سازمان در موقعیتی است که با تعارض درگیر است و این امر به درایت مدیر، مبنی بر تشخیص نوع تعارض و مدیریت آن، بستگی دارد.

      با به کارگیری مفهوم مدیریت تعارض، ماهیت و کاربرد تعارض در سازمان بیش از پیش روشن می شود. مدیریت تعارض از یک سو به معنی به حداقل رساندن قدرت تخریبی تعارض است و از سوی دیگر تعارض را به یک پدیده ی اثربخش، خلاق، سازنده و سودمند بدل می سازد.

در موارد زیر تعارض می تواند سازنده باشد:

  • هنگامی که بتواند کیفیت تصمیم ها را بهبود بخشد.
  • زمانی که موجب ابتکار عمل و نوآوری و خلاقیت باشد.
  • زمانی که سبب کنجکاوی و تشدید علاقه ی اعضای گروه کاری به یکدیگر شود.
  • هنگامی که بتواند جو و محیط سسیستم داوری و نیز پدیده ی تحول را تقویت کند(عوض ملایری و شعبان مایانی، 1388ص 156).

[1] Intraindividual Conflict

[2] Interindividual Conflict

[3] Intragroupe Conflict

[4] Cutajar

دسته بندی : علمی