درمانی امکان انجام پژوهش را فراهم نمودند، تشکر کرده و آرزومند عافیت روزافزونشان هستم.
با یاد پدرم که خاطره مهربانیهایش امید زندگی را در وجودم صدچندان می سازد.
و با تقدیم به روح بلند او
تقدیم به
مادر عزیزم که وجودش همواره برایم سرچشمه خیر و برکت و زیبایی بوده است.
برادرم مجید که همراهی و همکاری های بی دریغ اش نقش به سزایی در انجام این پژوهش داشت.

چکیده
هدف از این پژوهش مقایسه‌‌ی اثربخشی روش‌های درمان رفتاری، رفتاری – شناختی، رفتاری – فراشناختی و دارویی بر کاهش علائم وسواس و باورهای فراشناخت بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری و عملی است. طرح پژوهش یک مطالعه شبه آزمایشی بود. بدین منظور 52 بیمار مبتلا به اختلال وسواس فکری و عملی از میان جامعه آماری، شامل کلیه مراجعین به مراکز مختلف روانپزشکی و مشاوره در سطح شهرستان اصفهان و کاشان که براساس ملاک های تشخیصی DSM-IV-TR تشخیص وسواس فکری و عملی دریافت می کردند؛ به صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و در چهار گروه درمانی قرارگرفتند.سه گروه درمان روان شناختی شامل گروه‌های رفتاری، رفتاری – شناختی و رفتاری – فراشناختی، هرکدام ده جلسه‌ی آموزش درمانی مبتنی بررویکردهای مورد نظر را دریافت کردند و گروه دارویی توسط متخصص روانپزشکی تحت درمان با داروهای مختلف استاندارد برای کنترل وسواس قرار گرفت. آزمودنی‌ها در هرگروه قبل از مداخله، در پایان مداخله(دو ماه پس از درمان در گروه درمان دارویی) و یک ماه بعد در مرحله‌ی پیگیری به وسیله‌ی پرسشنامه‌های وسواس فکری – عملی مادزلی، فراشناخت ولز و کارت رایت – هاتون و فرم تجدید نظر شده‌ی افسردگی بک مورد آزمون قرار گرفتند. داده‌ها با تحلیل کوواریانس و اندازه‌ی اثر کوهن تحلیل گردید. چهار گروه تحت درمان در مرحله‌ی پس‌آزمون و با کنترل نمرات پیش‌آزمون وسواس و افسردگی، تفاوت معنی‌داری با یکدیگر نداشتند (05/0 P). همچنین با کنترل نمرات پیش‌آزمون باورهای فراشناخت، چهار گروه در مرحله‌ی پس‌آزمون در باورهای فراشناخت نیز تفاوتی نداشتند(05/0 P). اندازه‌ی اثر روش‌های درمان رفتاری، رفتاری – شناختی، رفتاری – فراشناختی و دارویی برعلائم وسواس به ترتیب (027/2، 16/2، 48/1 و 58/0) و برباورهای فراشناخت به ترتیب (31/2، 19/1، 53/0 و 38/1) بود. یافته‌های پژوهش مؤید کارآمدی و عدم تفاوت معنی‌دار روش‌های چهارگانه در درمان بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری و عملی است.
واژه‌های کلیدی: اختلال وسواس فکری و عملی، درمان رفتاری، درمان رفتاری-شناختی، درمان رفتاری-فراشناختی، باورهای فراشناخت.

فهرست مطالب
عنوان صفحه

فصل اول: کلیات پژوهش
1- 1 مقدمه 1
1-2 بیان مسأله 3
1-3 اهمیت پژوهش 8
1-4 اهداف پژوهش 9
1-5 فرضیه‌های پژوهش 9
1-6 تعاریف مفهومی و عملیاتی 10
1-6-1 تعاریف مفهومی 10
1-6-2 تعاریف عملیاتی 13

فصل دوم : پیشینه پژوهش
2-1 معرفی اختلال وسواس فکری و عملی 17
2-1-1 تاریخچه 17
2-1-2 سیمای بالینی وسواس 20
2-1-3 ملاک‌های تشخیصی 22
2- 1-4 زیرمجموعه‌های وسواس 24
2- 1- 4-1 انواع فرعی وسواس ها 27
2- 1-4-2 انواع فرعی اجبارها 28
2-1-5 سبب‌شناسی 32
2-1-5-1 عوامل عصبی – زیستی 32

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

2-1-5-2 عوامل روان‌پویشی 34
2-1-5-3 عوامل رفتاری 36
2-1-5-4 عوامل شناختی 36
2-1-6 تشخیص افتراقی 37
2-1-7 طیف اختلالات وسواس فکری و عملی 41
2-1-8 همایندی 43
عنوان صفحه

2-1-8-1 همایندی وسواس فکری و عملی و افسردگی 44
2-1-9 شیوع وسواس 45
2-1-10 سیروپیش آگهی اختلال 45
2-1-11 سایرویژگی ها(سنی، جنسیتی و فرهنگی) 46
2-2 مدل‌های درمانی اختلال وسواس فکری و عملی 47
2-2-1 مدل عصبی- زیستی 47
2-2-1-1 نقش عوامل ارثی- ژنتیکی 48
2-2-1-2 ناهنجاری درکنش مغز 49
2-2-1-3 نقش انتقال دهنده‌های عصبی 50
2-2-1-4 درمان دارویی وسواس 52
2-2-1-4-1 مهارکننده‌های اختصاصی بازجذب سروتونین(SSRIS) 53
2-2-1-4-2 سایر داروها 57
2-2-2 مدل رفتاری 58
2-2-3 مدل شناختی 62
2-2-3-1 مدل شناختی سالکوفسکیس 62
2-2-3-2 مدل شناختی ویلهلم و استکتی 68
2-2-3 مدل فراشناختی 70
2-2-3-1 مدل عملکرد اجرایی خودتنظیمی‌(S-REF) 71
2-2-3-2 ارتباط S-REF با اختلالات روان‌شناختی 73
2-2-3-3 پدیدآیی وسواس مطابق مدل S-REF 74
2-2-3-4 درمان وسواس مطابق مدلS-REF 78
2-3 پژوهش‌های داخلی و خارجی وسواس 80
2-3-1 رفتار درمانی(پژوهش‌های داخلی و خارجی) 81
2-3-2 شناخت درمانی(پژوهش‌های داخلی و خارجی) 83
2-3-3 دارودرمانی (پژوهش‌های داخلی و خارجی) 88

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه رشته روانشناسی با موضوع: خلاقیت مدیران

عنوان صفحه

2-3-4درمان فراشناختی (پژوهش‌های داخلی و خارجی) 93
2-4 خلاصه 98

فصل سوم: روش پژوهش
3-1 طرح کلی پژوهش 100
3-2 جامعه‌ی آماری 101
3-3 نمونه و روش‌نمونه‌گیری 101
3-4 ابزارهای پژوهش 104
3-4-1 برگ اطلاعات جمعیت شناختی 104
3-4-2 مصاحبه بالینی 104
3-4-3 پرسشنامه وسواس فکری- عملی مادزلی (MOCI) 104
3-4-4 پرسشنامه فراشناخت-30 (MCQ-30) 108
3-4-5 پرسشنامه افسردگی بک – ویرایش دوم (BDI-II) 114
3-5 روش اجرا 118
3-6 روش‌های آماری تحلیل داده‌ها 126

فصل چهارم : نتایج پژوهش
4-1 توصیف داده‌ها 127
4-2 بررسی فرضیه‌های پژوهش در مرحله‌ی پس آزمون 129
4-3 بررسی فرضیه‌های پژوهش در مرحله‌ی پیگیری 135
4-4 یافته‌های جانبی پژوهش 142

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری
5-1 خلاصه طرح و نتایج پژوهش 145
5-2 بحث و نتیجه‌گیری 146
5-3 محدودیت‌های پژوهش 157
5-4 پیشنهادهای پژوهش 157
عنوان صفحه

5-4-1 پیشنهادهای پژوهشی 157
5-4-2 پیشنهادهای کاربردی 158

پیوست‌ها
پیوست (1) محتوای جلسات رفتاری 159
پیوست (2) محتوای جلسات رفتاری – شناختی 181
پیوست (3) محتوای جلسات رفتاری – فراشناخت 202
پیوست (4) آزمون وسواس فکری – عملی مادزلی(MOCI) 224
پیوست (5) کلید آزمون MOCI 226
پیوست (6) پرسشنامه فراشناخت-30 (MCQ-30) 227
پیوست (7) پرسشنامه افسردگی بک – ویرایش دوم BDI-II) 230
منابع و مآخذ 235

فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه

شکل (2-1) ابعاد اجباری- تکانه‌ای طیف اختلالات وسواس فکری و عملی 42

شکل(2-2) طیف اختلالات وابسته به اختلال وسواس فکری و عملی 42
شکل (2-3) مدل شناختی سالکوفسکیس برای OCD 65
شکل (2-4) مدل شناختی ویلهلم و استکتی برای اختلال وسواس فکری و عملی 70
شکل (2-5) مدل عملکرد اجرایی خودتنظیمی (S-REF) 72
شکل (2-6) یک مدل فراشناختی اولیه مشتمل برعواملی که در ماندگاری اختلال وسواس فکری و عملی مشارکت می‌کنند 76
شکل (4-1) اندازه‌‌ی اثر چهار روش رفتاری، رفتاری – شناختی، رفتاری – فراشناختی و دارویی براساس سه مقیاس MOCI، MCQ-30 و BDI-II 144

فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه

جدول (2-1) فوایدومضرات SRISو SSRIS در درمانOCD 56
جدول (3-1) طرح پیش آزمون – پس آزمون- پیگیری 101
جدول (3-2) اطلاعات جمعیت شناختی و بیماری شناختی چهار گروه آزمایشی 103
جدول(3-3) همبستگی زیرمقیاس‌های MCQ-30 و پرسشنامه پادوآ(PI) 111
جدول (3-4) نوع و فراوانی داروهای تجویز شده برای گروه دارویی 119
جدول(3-5)‌محتوای‌جلسات درمان رفتاری‌– فراشناخت برای بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری و عملی 120
جدول (3-6) محتوای جلسات درمان رفتاری – شناختی برای بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری
و عملی 122
جدول (3-7) محتوای جلسات درمان رفتاری برای بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری وعملی 124
جدول (4-1) میانگین و انحراف معیار آزمودنی‌های گروه‌های رفتاری، رفتاری- شناختی، رفتاری- فراشناختی‌ و دارویی در پرسشنامه‌های MOCI، MCQ-30 وBDI-II درمراحل پیش آزمون،
پس آزمون و پیگیری 128
جدول (4-2) آزمون لوین در مورد تساوی واریانس‌های نمرات پیش آزمون پرسشنامه MOCI در
گروه‌های آزمایشی 129
جدول (4-3) تحلیل کوواریانس مربوط به تفاوت بین چهار گروه آزمایشی روی نمره پرسشنامه MOCI با کنترل نمرات پیش آزمون و افسردگی 129
جدول (4-4) آزمون لوین در مورد تساوی واریانس‌های نمرات پیش آزمون زیر مقیاس‌های MOCI در گروه‌های آزمایشی 130
جدول (4-5) تحلیل کوواریانس مربوط به تفاوت بین چهار گروه آزمایشی روی نمرات زیر مقیاس‌های MOCI با کنترل نمرات پیش آزمون و افسردگی 131
جدول (4-6) آزمون لوین در مورد تساوی واریانس‌های نمرات پیش آزمون پرسشنامه MCQ-30 در
گروه‌های آزمایشی 132
جدول(4-7) تحلیل کوواریانس مربوط به تفاوت بین چهارگروه آزمایشی روی نمره پرسشنامه MCQ-30 با کنترل نمرات پیش آزمون 132

عنوان صفحه

جدول (4-8) آزمون لوین در مورد تساوی واریانس‌های نمرات پیش آزمون زیر مقیاس‌های MCQ-30 در گروه‌های آزمایشی 133
جدول(4-9) تحلیل کوواریانس مربوط به تفاوت بین چهارگروه آزمایشی روی نمرات زیر مقیاس‌های
MCQ-30با کنترل نمرات پیش آزمون 134
جدول (4-10) آزمون لوین در مورد تساوی واریانس‌های نمرات پیش آزمون پرسشنامه MOCI در گروه‌های آزمایشی در مرحله پیگیری 135
جدول(4-11) تحلیل کوواریانس تفاوت بین گروه ها روی نمره کل پرسشنامه MOCI با کنترل نمرات پیش آزمون و افسردگی در مرحله پیگیری 136
جدول (4-12) آزمون لوین در مورد تساوی واریانس‌های نمرات پیش آزمون زیر مقیاس‌های MOCI در گروه‌های آزمایشی در مرحله پیگیری 137
جدول (4-13) تحلیل کوواریانس تفاوت بین گروه ها روی نمرات زیر مقیاس‌های MOCI با کنترل نمرات پیش آزمون و افسردگی در مرحله پیگیری 138
جدول (4-14) آزمون لوین در مورد تساوی واریانس‌های نمرات پیش آزمون پرسشنامه MCQ-30 در گروه‌های آزمایشی در مرحله پیگیری 139
جدول (4-15) تحلیل کوواریانس مربوط به تفاوت بین گروه ها روی نمره پرسشنامه MCQ-30با کنترل نمرات پیش آزمون در مرحله پیگیری 139
جدول (4-16) آزمون لوین در مورد تساوی واریانس‌های نمرات پیش آزمون زیر مقیاس‌های MCQ-30 در گروه‌های آزمایشی در مرحله پیگیری 140
جدول (4-17) تحلیل کوواریانس تفاوت بین گروه ها روی نمرات زیر مقیاس‌های MCQ-30با کنترل نمره پیش آزمون در مرحله پیگیری 141
جدول (4-18)‌اندازه اثر چهار روش مداخله بر کاهش نمرات مقیاس MOCI در مرحله پس آزمون 142
جدول (4-19)‌اندازه اثر چهار روش مداخله بر کاهش نمرات مقیاس MCQ در مرحله پس آزمون 143
جدول (4-20)‌اندازه اثر چهار روش مداخله بر کاهش نمرات مقیاس BDI-II در مرحله پس آزمون 143
جدول (4-21) t وابسته مربوط به مقایسه‌ی نمرات پس‌آزمون و پیگیری چهار گروه آزمایشی 144

مطلب مرتبط :   منابع و ماخذ مقاله سازمان بهداشت جهانی

فصل اول
کلیات پژوهش

1- 1 مقدمه
مشخصه زندگی امروزی، افزایش سرعت، رقابت، پیش‌افتادن از دیگران و حرکت هرچه سریع‌تر به سمتی است که گاه نهایت آن برای خود افراد نیز مشخص نیست. این شیوه‌ی زندگی آمیخته با استرس، اضطراب و فشارهای روزافزونی است که عواقب جسمی و روانی بسیاری با خود در پی دارد. از این روست که آنهایی که در این شرایط زندگی می‌کنند، استرس و اضطراب را به صورت روزمره‌ احساس کرده و گاه به عنوان پدیده‌ای اجتناب ناپذیر به آن می‌نگرند. صرف‌نظر ازعواقب گسترده‌ی جسمی، اجتماعی، اقتصادی، از زاویه دید یک روان‌شناس، این شرایط گاه همراه و گاه بدون همراهی با پیشینه‌ای زیستی و ژنتیکی، منجر به بروز رفتارها و علایمی می‌شود که تحت عنوان رفتار ناهنجار از آن یاد می‌گردد؛ و گاه در شکل و قالبی مشخص تحت عنوان اختلالات روانی بروز می‌کند. اینکه این علامت و رفتارچه باشد بطور مسلم به شانس و اقبال فرد بستگی ندارد، بلکه همان دستمایه‌های ارثی، الگوهای محیطی و یادگیری‌های مختلف ازجمله عوامل تعیین کننده‌اند، به گونه‌ای که یکی با اضطراب، دیگری با هراس، سومی با اسکیزوفرنی وچهارمی با وسواس دست به گریبان می‌شود. در اینکه در بین این جمعیت عظیم و تحت تأثیر این مجموعه شرایط اختلالی تحت عنوان وسواس یا به بیان علمی آن اختلال وسواس فکری و عملی (OCD)چه درصدی را گرفتارمی‌کند، به آمارهای مختلفی اشاره شده است. طبق برخی آمارها، شیوع این اختلال در طول عمر در جمعیت کلی 5/2٪ تخمین زده می‌شود و به نظربعضی از پژوهشگران شیوع این اختلال بین بیماران سرپایی کلینیک‌های روانپزشکی، حدود 10 درصد می‌باشد. این میزان شیوع OCD را در ردیف چهارمین اختلال روانپزشکی شایع قرارمی‌دهد(انجمن روانپزشکی آمریکا،2000؛ سادوک و سادوک ،1388). مطابق نظر سازمان بهداشت جهانی (WHO)، OCD دهمین عاملی است که منجر به ناتوانی افراد می‌شود(WHO، 1996، به نقل از فیشر و ولز ، 2008). اختلال وسوال فکری و عملی(OCD) با وسواس‌های تکرار شونده یا اجبارهایی که برانگیزاننده‌ی پریشانی و درماندگی بوده مشخص شده و بطور آشکار در کارکرد روزمره تداخل می‌کند(ما‌یرز ، فیشر و ولز،2008). بیماران وسواسی به خصوص در دوره‌های تکراری و طولانی رفتارهای اجباری درگیرمی‌شوند و احساس می‌کنند که قادر به توقف این تکرارهای مکرر نیستند(وال ، سالکوفسکیس و کاتر ، 2008). اختلال وسوال فکری و عملی با کارکرد اجتماعی مختل و کیفیت پایین زندگی توأم است(تنی ، دنیس ، وان مگن ، گالس و ستنبرگ ، 2003، به نقل از فیشر و ولز،2008). همچنین با افزایش استفاده از خدمات مراقبت بهداشتی و خطربالاتر اقدام به خودکشی مرتبط است. (هلندر و همکاران، 1996، پلارد ، هندرسن ، فرانک و مارگلیس 1989، به نقل از فیشر و ولز، 2008). اختلال حتی در کودکان و نوجوانان که معمولاً هنوز در آنها اختلال کاملاً شکل نگرفته‌ است؛ با جنبه‌های مختلف زندگی‌شان مثل امورفردی، خانوادگی، اجتماعی و تحصیلی تداخل می‌کند(سایمن ،2000).
در مجموع می‌توان گفت اختلال وسواس فکری و عملی یک مشکل روان‌شناختی شدید و مقاوم با تأثیرات منفی بسیار روی زندگی اجتماعی، شغلی و خانوادگی فرد است(بابز و همکاران،2001؛ کران ، 2000؛ تای‌‌نمان ، و داون پورت ،1996؛ پارکین ،1997؛ به نقل از وال، سالکوفسکیس و کاتر،2007). مشکلات شغلی، تعارضات خانوادگی و احساس رنج شخصی و اضطرابی که دائم با کوچکترین عامل برانگیزاننده‌ای در معرض بازگشت است و اجتناب‌هایی که منجر به محدودیت در روابط اجتماعی و بی‌بهره‌ماندن فرد از بسیاری از مواهبی می‌شود که به راحتی و به دور از دسترس و اضطراب در اختیار و مورد استفاده‌ی همگان است، ازجمله مشکلات پیشاروی افراد مبتلا به OCD می‌باشد. همه‌ی این مسایل بطور آشکار مشکلات سلامت روانی مشخصی را ایجاد می‌کند که نیازمند درمان مؤثراست(فیشر و ولز، 2008).
1-2 بیان مسأله
اختلال وسواس فکری و عملی را پس از هراس‌ها، اختلالات وابسته به مواد و اختلالات افسردگی درردیف چهارم از شایع‌ترین تشخیص‌های روان‌پزشکی قرارمی‌دهند. پژوهش‌های همه‌گیرشناسی در اروپا، آسیا و آفریقا این نسبت‌ها را در فرهنگ‌های گوناگون تأیید


دیدگاهتان را بنویسید