دسترسی به منابع مقالات : بررسی علل بزهکاری اطفال و نوجوانان- قسمت ۷

0 Comments

بعد از دوران هرج و مرج تیموریان و آغاز حکومت صفویان با تاکید شاهان صفوی و به خصوص شاه عباس برگسترش تجارت با اروپا، راههای زیادی در این منطقه ایجاد یا احیا شده و با دستورشاه عباس کاروانسراهای متعددی در بین این راه ساخته شد.
از جمله این راهها می توان به راه کرمان-رفسنجان-یزد و راه کرمان-رفسنجان-شهربابک اشاره کردکه در بین آن ها کاروانسراهایی از جمله کاروانسراهای رباط،کبوترخان، بی بی حیات،کشکوییه و انار بنا شده بود و دراین زمان بودکه رفسنجان از لحاظ اقتصادی واجتماعی رشد وترقی یافت وکاروانهای زیادی دراین موقع ازرفسنجان می گذشتند. به طوری که سون آندرسون فون درکتاب کویرهای ایران نوشته است: «کاروانهای زیادی از راه بندرعباس-بهرام آباد(رفسنجان)-کرمان-یزد به طرود می آیندکه بارشان چای، ادویه وکالاهای دیگر است… »همچنین استاد باستانی پاریزی نیز در این باره در کتاب حضورستان نوشته است: «کالایی که از هند یا بنادرجنوب یا حتی سیستان به کرمان می رسید از طریق راور و زرند و بعدها رفسنجان به یزد می رفت و ازآنجا به نایین یا ساقند و دامغان و سمنان یاری می رفت وبه رشته اصلی راه ابریشم متصل می گشت.». ( http:// rafsanjan greengold.blgfa.com)
در اواخرحکومت صفویه رشد وترقی حاصل از ایجاد این راه ها با هجوم افغان ها به منطقه ناگهان از بین رفت و این حمله باعث ویرانی و نابودی بسیاری از آبادانی های زمان صفویه گشت. آنطورکه درکتاب تاریخ مفصل کرمان آمده است محمود افغان در حمله خود به ایران از رفسنجان نیز گذرکرده است و باعث خرابی ها و خسارات زیادی نیز در این منطقه شده است. از این زمان تا اواخر حکومت قاجاریه این وضع در رفسنجان ادامه داشت و شهرتقریباً ویرانه شده بود. در سال ۱۱۶۶ (ه‍‍ ش) آقا محمد خان قاجاربه رفسنجان لشکر کشی نمود و قلعه آقا راکه درآن زمان نزدیک به ۷۰۰ خانوار در آن ساکن بودند، محاصره نمود. پس از چندین روز مردم رفسنجان تعهدکردندکه پس از اینکه غایله کرمان ختم شد، تسلیم شوند. بدین ترتیب آغا محمد خان به کرمان رفته و چند ماه بعد پس از تصرف آنجا به رفسنجان بازگشت. در این موقع شخصی به نام حاج میرزاحسن که از بزرگان قلعه بود از مردم خواست تا به استقبال سپاه آقا محمد خان رفته و هدایایی را نیز به او تقدیم کردند و در این موقع لشکر قاجار قلعه را تصرف نموده وآقا محمد خان نیز ازجنگ و خونریزی در رفسنجان صرف نظر کرد. (http:// rafsanjan greengold.blgfa.com)
قلعه یاد شده که بنای آن را به یکی از بزرگان اسماعیلیه نسبت داده اند در سال ۱۲۱۷(ه‍ ش) بر اثر سیلاب عظیمی که شهر رفسنجان را دربرگرفت، از بین رفت و امروزه قسمتهای بسیار اندکی از آن وجود دارد.
این سیلاب که در بهارآن سال به سوی رفسنجان جاری شد بسیاری از بناها وساختمانهای شهر را ویران کرد. در سال۱۲۴۵ (ه‍ ش) بنا به دستور ابراهیم خان ظهیرالدوله حاکم کرمان به دست اسماعیل خان حاکم رفسنجان قناتهای شهر احیا شده و بناهای بسیاری در شهر ساخته شد که با این اقدامات به تدریج شهر از نا به سامانی و ویرانی نجات یافت.
به دستور امیرمفخم بختیاری حاکم کرمان در سال ۱۲۹۲ (ه‍ ش) حصار محکمی در اطراف شهر رفسنجان ساخته شد که قسمتهایی از آن تاکنون باقی مانده است. این کار به شهر اعتبار و اهمیت بخشید و باعث رونق تجارت در شهرگردید.
برای اولین بار در سال۱۳۱۷ در رفسنجان چهار راهی ساخته شدکه خیابانهای تشکیل دهنده آن درحال حاضر امام خمینی-انقلاب(فردوس) و شهدا نام گرفته اند. همچنین در این موقع اولین مدرسه به سبک جدید در رفسنجان ساخته شد ومدرسه حکمت نام گرفت.
به هر حال وجود قلعه، بارو، تلگراف خانه و مسجدجامع ازگذشته های دور در این شهرمی تواند نشانه اعتبار وجمعیت زیادآن باشد.
رفسنجان درگذشته یکی از مراکز مهم تولید پنبه بوده است و به سبب مرغوبیت و تولید زیاد، این محصول به کشورهایی مانند هند و روسیه صادر می شده است.که این خود یکی دیگر از دلایل اهمیت شهر بوده است.. (http:// rafsanjan greengold.blgfa.com)
در طول تاریخ اهمیت و اعتبار شهر رفسنجان باعث افزایش روز افزون وسعت و نیزآباد شدن هر چه بیشتر این منطقه گردیده است. مرحوم غلامحسین میرزاصالح در کتاب اسناد رسمی در روابط سیاسی ایران با انگلیس، روس و عثمانی در مورد رفسنجان چنین آورده است: «فردا که عید سعید فطر است به ناچار عازم بلوک رفسنجان می شویم که وسعت وآبادانی دارد و وفور نعمت و ارزانی است.»
همچنین گفته محمد معصوم شیرازی در کتاب طریق الحقایق نیز از آبادانی و اهمیت شهر رفسنجان حکایت دارد . وی درسال ۱۳۱۶ (ه‍ ش) در مورد این شهرنوشته است: «رفسنجان به فتح راه مهمله بر وزن ارسنجان قصبه خوبیست و بازار و تجار و تلگراف خانه و پست خانه و باغات و مضافات بسیار دارد. پسته رفسنجان معروف است و خنده برلبان بسته می زند. از ارزانی و فراوانی و بازار بهرام آباد هیچ نسبتی به کرمان ندارد.»(http:// rafsanjan greengold.blgfa.com)
وجود تلگراف خانه در رفسنجان یکی دیگر از دلایل اهمیت و اعتبار این شهر است. زیرا درآن زمان در شهر مهمی مانند سیرجان تلگراف خانه وجود نداشت.
رفسنجان تا اواخر دوره قاجاریه یک قصبه به شمار می رفت اما ازآن پس کم کم بر وسعت آن افزوده گشته و به صورت بخش درآمد. با آغازکار فرمانداری رفسنجان درسال۱۳۲۴، رفسنجان به شهرستان تبدیل شد.
امروزه رفسنجان از شهرهای مهم و پر جمعیت استان کرمان بوده و نقش مهم این شهرستان در اقتصاد استان وکشور برکسی پوشیده نیست. معادن و منابع طبیعی سرشار از یک سو وطلای سبز از

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.

سوی دیگر این شهر را از شهرت جهانی برخوردار ساخته است. در این میان اهمیت پسته این شهرستان باعث شده است که از رفسنجان به عنوان مرکز پسته جهان یاد کنند.(http:// rafsanjan greengold.blgfa.com)
۲- معرفی شهرستان رفسنجان کنونی
رفسنجان با وسعتی حدود ۸۲۷۳ کیلومتر مربع در شمال غرب استان کرمان واقع شده است.شهرستان اذ شمال به بافق در استان یزد،از جنوب به بردسیر وسیرجان، ازمغرب به شهر بابک واز مشرق به کرمان محدود میشود. این شهرستان دارای ۵ مرکز شهری، ۴ بخش، ۱۴ دهستان، ۳۵۵ آبادی دارای سکنه است.
الف – ۲- موقعیت جغرافیایی و ویژگیهای طبیعی
شهرستان رفسنجان با مشخصاتی که در بالا برایش ذکر شد در ارتفاع ۱۴۶۹ متری از سطح دریا قرار گرفته است. این شهرستان ۵۱۱درصد از جمعیت استان را شامل می شود.و بین مختصات جغرافیایی۵۴۵۶تا۵۶۴۳طول شرقی از نصف النار گرینویچ و۲۹۵۵تا ۳۱۱۷ عرض شمالی واقع می باشد.
رفسنجان اسامی مختلفی دارد که بیشتر در ارتباط با ذخایر زیر زمینی آن نامگذاری شده است. مانند رفسنگان یا رفسنگ به معنای مس که مغرب آن رقسنجان است. ای شهر قدمتی دیرینه دارد وباغهای پسته آن مشهور است.
رودهای رفسنجان از نوع اتفاقی و مهمترین آنها رود شور است که از ارتفاعات سرچشمه ،سرچشمه می گیرد وبه چاله بافق در استان یزد می ریزد. در دشتهای رفسنجان آهو ودر کوهستانهای آن بعضی از شکارها وپرندگان از قبیل کبک تیهو یافت می شود.(آمار واطلاعات بدست آمده از واحد سیاسی اجتماعی فرمانداری رفسنجان)
ب – ۲ – ویژگیهای اقتصادی وکشاورزی
زندگی مردم رفسنجان بیشتر ازطریق کشاورزی تامین میشود قبلا در رفسنجان پنبه کاری رواج داشته و اکنون پسته جایگزین آن شده وباغ های پسته چون حصاری شهر را در بر گرفته اند محصول پسته رفسنجان به حدود بیست هزار تن در سال می رسد که البته در سالهای مختلف نوسان دارد طی سالهای اخیر وجود معادن مس سرچشمه باعث شده است که متخصصان وکارگران زیادی از سراسر ایران به این سوی جذب شوند و در نتیجه تغییرات اساسی وبنیادی در کلیه شیون اقتصادی و فرهنگی رفسنجان به وجود آمده است.معادن مس سرچشمه در ۵۰ کیلومتری جنوب رفسنجان قرار گرفته اند که به طریق روباز استخراج می شوند از معادن دیگر رفسنجان می توان سنگ مرمر نمک و سرب را نام برد در اکثر توابع رفسنجان قالی بافی رواج دارد.صنایع ماشینی آن عبارتند از دستگاههای نان پزی(تکنو پخت) و ماشین آلات کشاورزی مانند دستگاههای پسته پاک کنی.
ج – ۲- ویژگیهای جمعیتی شهرستان رفسنجان
برآورد سال ۱۳۹۰ نشان میدهد، شهرستان رفسنجان ۲۹۳۷۹۴ نفر جمعیت معادل ۵۹ درصد جمعیت استان کرمان را در خود جای داده است و رتبه دوم جمعیتی استان را به خود تخصیص داده است.
از نظر ترکیب جمعیت شهری و روستایی و غیر ساکن،۱۸۴۸۷۵ نفر (۹۳۶۲) در صد در نقاط شهری ،۱۰۸۹۱۹ نفر (۰۷۳۷) درصد در نقاط روستایی .(آمار بدست آمده در واحد سیاسی اجتماعی فرمانداری رفسنجان)
د- ۲- مسایل نزادی ، قومی وقبیله ای
شهرستان رفسنجان به لحاظ موقعیت جغرافیایی که دارد ساکنین آن یک دست بوده و خود شهرستان از این لحاظ مشکلی ندارد ولی با توجه به اینکه نیروی کار زیادی در خود جای داده مهاجران زیادی در این شهر مقیم شده اند که از اقوام دیگری به جز فارسی زبانها هستند.درصد بالای از افاغنه در مرکز شهر و بافت سنتی وقدیمی شهر ساکن هستند که در بین خودشان ریس قبیله وریش سفید دارند که مسایلشان را حل و فصل میکنند اخیرا مسجدی را هم از مساجد بافت شهری به خود اختصاص داده اند ودر آن محل و سایر محلهایی که تقریبا برای عامه نا مشخص است گرد همایهایی را هم دارند و علاوه بر مرکز شهر این گروه چهار طرف شهر اعم از شمال ، جنوب ، شرق و غرب به صورت حاشیه نشینی در محلهایی متمرکز شده اند که علاوه بر نا زیبایی مبادی ورودی شهر می توانند در مواردی مشکلاتی به وجود آورند ضمنا آمار بسیار بالایی هم از این مهاجرین در مهمانشهر رفسنجان ساکن هستند که آمار واقعی آنها چند برابر آمار ثبت شده می باشد.علاوه بر این تعداد بسیار معدودی هم از اقوام کرد، لر ، ترک و بلوچ هم به صورت فصلی و دائمی در شهر و روستاها ساکن هستند که بعضی از کارهای بنایی و سایر کارهای تخصصی را انجام می دهند که تا کنون مشکل خاصی از آنها به جهت تعداد معدودشان گزارش نشده است ضمن اینکه از این تعداد قوم بلوچ بیشترین تعداد را دارد در پایان باید این موضوع را مد نظر قرار داد که علاوه بر این به جز مردم فارس و یکدست شهرستان از قدیم الایام تعداد محدودی هم از کولیها در بعضی از نقاط شهرستان به صورت عشایری زندگی می کردند که چند سالی است آنها هم از زندگی عشایری دست برداشته و سکونتشان دائمی شده است.
ه -۲- ویژگیهای های زبانی
در این شهرستان پهناور به جزء فارسی به زبان و گویش خاصی صحبت نمی شود واگر هم مشاهده شود مربوط به مهاجرین است که در مورد قبلی به آن اشاره شد .
و -۲- مهاجرت
الف- مهاجر پذیری : شهرستان رفسنجان به علت وضعیت اقتصادی وکشاورزی ویژه و وجود باغات پسته شاهد مهاجرت زیادی از مهاجرین افغانی و کارگران فصلی از استانهای همجوار از جمله سیستان و بلوچستان می باشیم که این موضوع قطعا مشکلات اجتماعی، فرهنگی ، بهداشتی و امنیتی برای مردم شهرستان به دنبال خواهد داشت.
ب –مهاجرت از شهرستان: تعدادی از مردم این شهرستان به علت تمکن مالی و ثروت قابل ملاحظه به شهرهای بزرگ کشور از جمله تهران و حتی خارج از کشور مهاجرت کرده اند که این موضوع لطمه
بسیار بزرگی به شهرستان و اقتصاد شهرستان وارد کرده است.
ن -۲- آداب و رسوم وباورهای خاص اجتماعی
الف- برگزاری مراسم مذهبی در شهرستان از جمله تعذیه خوانی در روستای قاسم آباد و برخی از روستاهای دیگر شهرستان و عزاداری در قالب هیاتهای زنجیر زنی وسینه زنی و سبک وشیوه خاص و نامهای مختلف از جمله مهمترین هیاتهای مذهبی شهرستان عبارتند از:قطب آباد (امام خمینی) علی آباد ، مولای متقیان ، فردوس ، فدائیان ابولفضل (ع)، حسینیه ارشاد (رستم آباد) و…
ب –برگزاری مراسم بزرگ اعیاد ملی از جمله عید نوروز و برگزاری مراسم چهار شنبه سوری به رو شهای خاص از جمله دید وبازدید و برگزاری مراسم سیزده به در ( روز طبیعت )
ج – مردم رفسنجان به دلیل داشتن اعتقادات قوی و پایبندی به دین مبین اسلام و مذهب تشیع به قم ثانی مشهور شده است و مردم متدین این شهرستان مراسم مذهبی واعیاد مذهبی را با شکوه هر چه تمام تر برگزار مینمایند برگزاری مراسم اعیادی مثل عید سعید غدیر خم،عید سعید فطر، عید سعید قربان و عید مبعث با انجام دید و بازدید گرامی می دارند ولی در سالهای اخیر مسائلی باعث شده است تا برخی فرهنگهای غلط وارد این شهر بشود و باعث بروز مشکلاتی شود که از این مسائلبه طور مثال میتوان از ورود مهاجرین وتاسیس دانشگاها و ورود دانشجو های غیر بومی به این شهرستانویکی از مشکلاتی را که ورود دانشجویان غیر بومی ایجاد کرده است را می توان بد حجابی برخی از دختران دانشجو که با رفت و آمد در سطح شهر چهره شهر را عوض کرده اند.
ی -۲- حاشیه نشینی