روانشناسی در مورد سرسختی

در تعریف دیگه سرسختی یکی از عناصر شخصیته که همه افراد درجاتی از اون رو بهره مند هستن و مثل بقیه ساختارها (یا صفات) شخصیتی، همیشه در تغییر و تحوله و اندازه و جست و خیز سرسختی تحت تاثیر تجارب رشدی، تفاوتای فردی، جنسی و سنیه. از این رو سرسختی روان شناختی به عنوان یه صفت شخصیتی و یه کاهش کننده رابطه بین استرس-مریضی شناخته شده(دای، هانسون، مالتبی، پروکترو وود[۲]، ۲۰۱۴).

استرس

در تعریفی دیگرسرسختی روانشناختی سرسختی روانشناختی رو ترکیبی از باورا در مورد خودمون و جهان تعریف می کنه که از سه مؤلفه تعهد ، کنترل و مقابله جویی تشکیل پیدا کرده  (شوری[۳]، ۲۰۱۲).

۲-۲-۳ ابعاد و نظریه های سرسختی

 

۲-۲-۳-۱ ابعاد سرسختی

از دیدگاه کوباسا[۴](۲۰۱۴) فرد پر طاقت و سمج کسیه که سه مشخصه عمومی داره: الف) تعهد ب) کنترل ج) مقابله جویی

  • تعهد یعنی باور به اهمیت، باحال بودن و معنی داری فعالیتای زندگیه. کوباسا عقیده داره که تعهد، اساسی ترین عامل حفظ بهداشته. مناسبات افراد معتقد با خودشون و با محیطشان شامل فعال بودن و روی آوریه تا پشیمون بودن و روی گردونی.
  • کنترل کوباسا با بهره گرفتن از منبع کنترل راتر به معنی کنترل رسید. افراد منبع کنترل رو براساس تجارب و یادگیری مربوط به تقویت می آموزند. ویژگی شخصیتی کنترل شامل تمایل شخص به احساس و اقدام طوری که گویی در رویارویی با شرایط و مقتضیات جورواجور زندگی صاحب نفوذ و تسلطه، هستش تا درمونده و وامانده.
  • مقابله جویی تعهد به عنوان سیستم اعتقادیه که تهدید درک شده به وجود اومده توسط وقایع استرس زای زندگی رو به حد کم میرسونه. یعنی این باور که در زندگی تغییر از ثبات عادی تره و این که انتظار تغییر داشتن محرکی واسه رشده نه تهدیدی واسه امنیت. افراد مقابله جو تغییر رو با آغوش باز قبول می کنن و اون رو یه جور رقابت تلقی می کنن.

۲-۲-۳-۲ نظریه های سرسختی

۲-۲-۳-۲-۱ نظریه کوباسا در مورد سرسختی

کوباسا (۲۰۰۹؛ به نقل از سواری، ۱۳۹۱) با بهره گرفتن از نظریه های وجودی در شخصیت، سرسختی رو ترکیبی از باورا د مورد خوشیتن و حعان تعریف می کنه که سه مؤلفه تعهد ، کنترل و مقابله جویی تشکیل شده . شخصیتی که از تعهد بالایی برخورداره به اهمیت ، ارزش و معنی این که چه کسیه و چه فعالیتایی انجام میده، پی برده و به همین پایه میتونه در مورد اون چیزی که انجام میده معنایی پیدا کنه و کنجکاوی خود رو برانگیزد . این افراد در خیلی از جنبه های زندگیشون مثل شغل، خونواده و روابط بین فردی به طور کاملً آمیخته می شن آدمایی که در مؤلفه کنترل قوی هستن، اتفاق زندگی رو قابل پیش بینی کنترل می دونن و می گن که می تونن با تلاش، چیزی که رو در دورو برشون رخ میدن تحت اثر بذارن. اینجور اشخاصی واسه حل مشکلات،  به مسئولیت خود بیشتر از اعمال و یا اشتباهات بقیه تأکید می کنن . مقابله جویی هم باور به این امره که تغییر ، نه ثبات و نه امنیت ، جنبه طبیعی زندگیه . اشخاصی که مقابله جویی بالایی دارن ، موقعیتای مثبت و یا منفی رو که به سازگاری دوباره نیاز دارن ، فرصتی واسه یاد گیری رشد می دونن تا تهدیدی واسه امنیت آسایش خود . اینجور باوری انعطاف پذیری شناختی ، قدرت تحمل رویدادا و موقعیتای مبهم و نا احت کننده زندگی رو به همراه داره.

مشکلات

از دیدگاه کوباسا پر طاقت و سمج کسیه که سه مشخصه عمومی داره .

۱- باور به این که قادر به کنترل یا اثر گذاری بروی حوادثه و استرس رو قابل تغییر می دونه .

۲- توانایی احساس عمیق در ترکیب و یا تعهد نسبت به فعالیتای که فرد انجام میدن .

۳- انتظار این که تغییر ، یه مقابله هیجان انگیز واسه رشد بیشتره و اون رو جنبه ای عدی از زندگی می دونه (کوباسا، ۲۰۱۴).

کوباسا (۲۰۱۴) واسه بررسی این تئوری سه فرضیه نشون داد و اونا رو در تحقیق خود مورد آزمایش قرار داد و این فرضیات به صورت زیر بودن .

فرضیه ۱- در میان اشخاصی که تحت شرایط پر استرس هستن، اونایی که که دارای احساس کنترل بیشتری روی اتفاقات زندگی شون هستن، از سلامتی بیشتری نسبت به آدما که در مقابل نیروای خاجی احساس ضعف می کنن ، بهره مند هستن .

فرضیه ۲- در میان اشخاصی که تحت شرایط پر استرس هستن اونایی که به مسائل جور واجور زندگی شون احسا تعهد می کنن سالمتر از آدمایی هستن که دچار غریبگی می شن .

فرضیه ۳- در میان اشخاصی که تحت شرایط پر استرس هستن اون دسته که تغییر رو یه مقابله می دونن سالم تر از اشخاصی هستن که تغیر رو یه تعهد در نظر می گیرن .

سرسختی چیزی بالاتر از جمعی سه عامل تعهد ، کنترل و مقابله جوییه. کوباسا، مادی و زولا[۵](۲۰۱۴) میگن که انعطاف پذیری روانشناختی افراد پر طاقت و سمج، فقطً از اثر تکی این سه عامل سرچشمه میگیره بلکه به وجود اومده توسط شیو مقابله ای اخاصیه که با ترکیب جست و خیز این سه عامل همخوانه .

از دید کوباسا  و همکاران (۲۰۱۴) در واقع ، سرسختی ساختار واحدیه که کامل سازی عامل هاش می پردازه ، یعنی سرسختی تمایزای عامل هاش رو نابود می کنه و در اونا یکی یکی همگونی بوجود میاره  و ویژگی شخصیتی سرسختی نگاه داخلی خاصی رو به وجود می آورد که روش رویارویی افراد با مسائل جور واجور زندگی رو تحت اثر قرار میده ، هم اینکه سرسختی باعث می شه که فرد استرسروا رو به صورتی واقعی و با بلند نظری روش زوم می کنه. هم اینکه سرسختی زائیده دانشیه که بر مبنای اون شحض به منابع بیشتری واسه جواب گویی به استرسورای دسترسی پیدا می کنه.  در آخر سرسختی باعث تحقیق دیدی خوشبینانه نسبت به استرسورا می شه. بعبارتی صفت  مقابله جویی فرد پر طاقت و سمج رو قادر می سازه تا حتی حوادث نا مورد پسند رو طبق امکانی واسه یاد گیری نه واسه ایمنی در نظر بگیره و همه این جنبه ها باعث پیشگیری یا کوتاه شدن مدت پیامدای منفی حوادث استرس زا می شه . در واقع سرسختی سپری در مقابل تحریک شدید فیزیولوژیکی در اثر حوادث استرس زا هستش که سیله و دیگه محققان فکر می کنند عامل آسیب پذیری در مقابل مریضی هاس .

[۱] Snyder

[۳] Shorey

[۴] Kobasa

[۵] Kobasa, Maddi &  Zola